Blog SportsWebinar > Zapowiedzi > Wpływ ćwiczeń fizycznych na testosteron i kortyzol

Wpływ ćwiczeń fizycznych na testosteron i kortyzol

Wpływ na gospodarkę hormonalną jest jedną z najdonioślejszych korzyści aktywności fizycznej. Wiele osób właśnie z tego powodu podejmuje się treningów. Ciekawym tematem jest wpływ treningu na poziom testosteronu i kortyzolu, dlatego naukowcy poświęcają temu aspektowi sporą uwagę.

Na wstępie warto wspomnieć o wzajemnej relacji tych dwóch hormonów. Otóż w badaniach na szczurach wykazano, że podanie dużych dawek glukokortykoidów wpływa na zahamowanie funkcji komórek Leydiga, które produkują testosteron. Podobnie u ludzi zanotowano, że administracja terapeutycznej dawki kortyzolu w stanie spoczynku skutkuje spadkiem produkcji testosteronu. Aktywność fizyczna z założenia podnosi zarówno kortyzol, jak i testosteron, dlatego postanowiono przyjrzeć się bliżej kwestii wpływu treningów na oba hormony.

Czy wzrost kortyzolu indukowany treningiem może wpłynąć na spadek testosteronu?

By to ocenić, przeprowadzono odpowiednie badanie. Udział w nim wzięło 45 młodych mężczyzn o prawidłowej masie ciała. Badanie to składało się z dwóch prób, oddzielonych od siebie o 48-96 godzin. Każda próba wyglądała następująco: w godzinach porannych pobierano próbkę krwi, która miała przedstawiać stan spoczynku, następnie przeprowadzano trening trwający 60-90 min z intensywnością ~65% do 75% VO2max, a po godzinie od treningu pobierano kolejną próbkę krwi, która miała reprezentować stan regeneracji powysiłkowej. W próbkach badano stężenia kortyzolu, testosteronu wolnego oraz testosteronu całkowitego. Schemat przedstawiono na poniższej ilustracji:

Wpływ ćwiczeń fizycznych na testosteron i kortyzolu

Zgodnie z założeniem, trening wpływał na spory wzrost kortyzolu (260%). W zestawieniu z testosteronem całkowitym zanotowano negatywną zależność – podobnie jak w poprzednich badaniach wzrostowi kortyzolu towarzyszył spadek testosteronu (-10%), ALE należy zauważyć, że wolna frakcja tego hormonu wyraźnie podskoczyła (38%)!

Zgodnie z obserwacjami badaczy, kortyzol hamuje produkcję testosteronu na poziomie jąder, nie wpływając znacząco na sygnalizację w centralnym układzie nerwowym. Duże dawki kortyzolu hamują transmisję sygnału w receptorach LH zlokalizowanych w komórkach Leydiga, bez znaczącego wpływ na sam poziom LH i prolaktyny.

Bez wątpienia interesująca jest pozytywna korelacja kortyzolu i wolnego testosteronu. Jednym ze spekulowanych powodów takiego zjawiska jest zwiększona produkcja testosteronu w tkance nadnerczy, „przy okazji” nasilonej produkcji kortyzolu, ponieważ oba hormony powstają w tej samej kaskadzie reakcji. Innym, potencjalnym powodem może być strukturalne podobieństwo kortyzolu i testosteronu, co powoduje konkurencję o albuminy transportujące. Istnieje prawdopodobieństwo, że wzrastający kortyzol powoduje uwolnienie części testosteronu związanego z albuminami, zwiększając stężenie jego wolnej frakcji. Patrząc pod innym kątem, powinowactwo testosteronu do globulin może się zmniejszać również na skutek wzrostu temperatury i zmiany pH, które nastały podczas treningu.

Kaye K. Brownlee et al. „Relationship Between Circulating Cortisol and Testosterone: Influence of Physical Exercise” J Sports Sci Med. 2005 Mar; 4(1): 76–83.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3880087/

Autor: Wojciech Nowosada

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat działania kortyzolu w aspekcie sportowym, tzn jak wpływa na budowę mięśni, spalanie tłuszczu oraz jaka relacja wiąże go z testosteronem, nie możesz przegapić webinarium z dr Joanną Wojsiat, które odbędzie się 5 marca! Temat przewodni szkolenia to „Kortyzol – sprzymierzeniec czy wróg sportowca? Tkanka tłuszczowa, kortyzol i testosteron”.

Szczegóły -> TUTAJ


Dodaj komentarz