Blog SportsWebinar > Nowinki > Probiotyki w depresji – przegląd badań

Probiotyki w depresji – przegląd badań

Związek między stanem psychoemocjonalnym a funkcją przewodu pokarmowego jest bardzo złożony i ciągle poznawany. Wbrew początkowym założeniom, iż zachowania, emocje czy zdolności poznawcze są w głównej mierze determinowane przez ośrodkowy układ nerwowy (OUN), w ostatnich latach coraz częściej zaczęto zwracać uwagę na rolę mikrobioty jelitowej w tych procesach. Sposób w jaki mikrobiota jelitowa może wpływać na funkcję mózgu w dużej mierze odnosi się do dwukierunkowej sygnalizacji biochemicznej pomiędzy OUN oraz przewodem pokarmowym, określanej mianem osi jelitowo-mózgowej.

I choć początkowo zastosowanie probiotyków we wspomaganiu leczenia depresji wywoływało uśmiech na twarzach wielu osób, coraz więcej dowodów wskazuje na potencjalną skuteczność takiego podejścia. W najnowszym przeglądzie badań oceniono skuteczność interwencji probiotycznych i/lub prebiotycznych w leczeniu zaburzeń lękowych oraz depresji u osób dorosłych.

Probiotyki w leczeniu lęku i depresji – przegląd systematyczny [1]

Z początkowej liczby 71 badań, zaledwie 7 z nich spełniło kryteria włączenia. W 3 z 7 analizowanych badań interwencja obejmowała 1 szczep probiotyczny, w pozostałych 4 oceniano wpływ podawania probiotyków wieloszczepowych. Łącznie przebadano 12 szczepów probiotycznych, z czego obecnym najczęściej był: Lactobacillus acidophilus (w 3 badaniach) oraz Lactobacillus casei i Bifidobacterium bifidium (w 2 badaniach). W jednym z badań oceniono również wpływ skojarzonej terapii pre- i probiotycznej, a także izolowanej terapii prebiotycznej.

Wyniki

Pomiędzy badaniami występowała bardzo wysoka niejednorodność. Niemniej, w każdym z 7 badań podaż preparatów probiotycznych (samych lub w połączeniu z prebiotykami) wiązała się z istotną poprawą w zakresie zmniejszenia objawów i/lub poprawy parametrów biochemicznych związanych z depresją lub lękiem. Obserwacje te odnotowano we wszystkich badanych grupach niezależnie od zastosowanego rodzaju probiotyku, sposobu podawania czy długości jego przyjmowania. Podobnych wyników nie obserwowano w przypadku izolowanej terapii prebiotycznej.
Autorzy rozpatrując potencjalne mechanizmy obserwowanych efektów zwracają uwagę przede wszystkim na aspekt immunomodulujący probiotyków, a także działanie tryptofanu oraz jego szlaki metaboliczne. Tryptofan jest prekursorem serotoniny mogącym przekraczać barierę krew-mózg oraz skutkować zwiększeniem poziomu serotoniny w OUN. Tryptofan może być także metabolizowany do kinureniny lub indolu. Nadmierna aktywacja szlaku kinureninowego może działać neurotoksycznie oraz ograniczać dostępność tryptofanu do syntezy serotoniny [2]. W kilku z poddanych analizie badań podaż probiotyków skutkowała istotnym spadkiem stężenia kinureniny.

Ograniczenia publikacji

Podobnie jak w większości przeglądów oceniających skuteczność terapii probiotycznych występują istotne ograniczenia, nie inaczej jest w tym przypadku. Czas trwania badań był krótki, a wielkość badanych grup niewielka co uniemożliwia uzyskanie dokładnych informacji dotyczących ogólnego efektu interwencji, trwałości uzyskanych efektów, a także oceny bezpieczeństwa długotrwałej interwencji probiotycznej. Choć przegląd ten nie ujawnił negatywnych skutków ubocznych, należy pamiętać, iż niepełne raportowanie zdarzeń niepożądanych jest powszechnie krytykowanym aspektem w przypadku badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo terapii probiotycznych [3]. Dodatkowo, szereg zastosowanych interwencji zawierał kombinację różnych związków, w związku z czym nie jest możliwe ustalenie który dokładnie składnik odpowiadał za uzyskane efekty.

Wnioski

Niniejszy przegląd wskazuje na potencjalną skuteczność probiotyków w depresji i/lub zaburzeniach
lękowych. Bez wątpienia potrzebne są badania przeprowadzone na większej populacji, z długotrwałą obserwacją efektów terapii probiotycznej.

LITERATURA:
[1] Noonan S., Zaveri M., Macaninch E., Martyn K.: Food & mood: a review of supplementary prebiotic and probiotic interventions in the treatment of anxiety and depression in adults. BMJ Nutrition, Prevention & Health 2020.
[2] [3] Kennedy P.J., Cryan J.F., Dinan T.G., Clarke G.: Kynurenine Pathway Metabolism and the Microbiota-Gut-Brain Axis. Neuropharmacology 2017, 112: 399-412.
[3] Bafeta A., Koh M., Riveros C., Ravaud P.: Harms Reporting in Randomized Controlled Trials of Interventions Aimed at Modifying Microbiota. Annals of Internal Medicine 2018, 169(4): 240-247.

Dodaj komentarz