Blog SportsWebinar > Nowinki > Jak późna kolacja wpływa na metabolizm?

Jak późna kolacja wpływa na metabolizm?

Odsetek osób otyłych drastycznie wzrasta na całym świecie. Istnieją przesłanki, iż czas spożywanych posiłków (ich pomijanie w pierwszej części dnia oraz konsumpcja przeważającej części energii w godzinach wieczornych) może zwiększać ryzyko rozwoju nadmiernej masy ciała oraz powikłań metabolicznych. W trakcie snu zmniejsza się tempo metabolizmu, co może ograniczać szybkość utleniania składników odżywczych. Dodatkowo, procesy trawienia oraz wchłaniania pokarmu, insulinowrażliwość tkankowa czy funkcja komórek B-trzustki (produkujących insulinę) wykazują zmienność okołodobową i przebiegają sprawniej w godzinach porannych [1].

Jedzenie dużej kolacji na krótko przed snem może więc potencjalnie upośledzać funkcję gospodarki glikemicznej oraz lipidowej, prowadząc do poposiłkowej hiperglikemii oraz zmniejszonego utleniania tłuszczu. W najnowszym badaniu naukowcy postanowili sprawdzić tę hipotezę.

Wpływ późnej kolacji na parametry metaboliczne – badanie [2]

Do randomizowanego badania krzyżowego włączono 20 zdrowych ochotników (10 mężczyzn i 10 kobiet; wiek 26.0 ± 0.6 lat; BMI 23.2 ± 0.7 kg/m2; przyzwyczajonych do snu w godzinach 22:00-1:00). W eksperymencie porównano wpływ rutynowej kolacji (spożywanej o 18:00) z późną kolacją (spożytą o 22:00) na metabolizm badanych. Energetyczność posiłku pokrywała 35% dziennej puli kalorii, z czego 50% stanowiły węglowodany a 35% tłuszcze. U badanych wyznaczono jednakowe, kontrolowane godziny snu (23:00-7:00).

Wyniki

Jedzenie późnej kolacji powodowało przesunięcie szczytowego poziomu glukozy oraz insuliny o 4 godziny. Najwyższe stężenie glukozy było również istotnie wyższe w tej grupie (150,3 ± 5,6 mg/dl) porównaniu do osób jedzących wczesną kolację (127,0 ± 4,5 mg/dl). Dodatkowo, choć nie obserwowano różnicy w porannych stężeniach glukozy i insuliny na czczo, późna kolacja generowała wyższe poziomy glukozy oraz insuliny 2 godziny po spożyciu śniadania dnia następnego.
Późna kolacja zmieniała również szlaki związane z metabolizmem lipidów, zarówno egzogennych (dostarczanych z posiłkiem) jak i endogennych (tkanka tłuszczowa). Późno spożywany posiłek opóźniał i przedłużał poposiłkowy szczyt trójglicerydów oraz skutkował zaskakująco niższym szczytem trójglicerydów po spożyciu śniadania. U tych osób obserwowano również niższe stężenia wolnych kwasów tłuszczowych (FFA) po spożyciu kolacji oraz śniadania – dnia następnego. Osoby spożywające późną kolację cechowały się zmniejszonym utlenianiem dietetycznych kwasów tłuszczowych (74,5 ± 5,7%) w porównaniu do osób jedzących wczesną kolację (84,5 ± 5,2%). Późna kolacja zwiększała również stężenie osoczowego kortyzolu, jednak nie wpływała na strukturę snu.
Co interesujące, obserwowane zmiany metaboliczne najbardziej widoczne były u tych osób, które są przyzwyczajone do spania we wczesnych godzinach. Te osoby reagowały najgorzej na spożytą późno, niemal bezpośrednio przed snem kolację. Osoby prowadzące wieczorny tryb życia, tzw. nocne sowy były najmniej dotknięte zmianą posiłków.

Wnioski

W niniejszym badaniu późna kolacja indukowała nocną nietolerancję glukozy oraz bardziej sprzyjała magazynowaniu lipidów aniżeli ich mobilizacji i utlenianiu. W przypadku, gdy taki stan występuje przewlekle, może przyczyniać się do rozwoju nadwagi, a w konsekwencji otyłości. Powyższe efekty były obserwowane u zdrowych ochotników i mogą być one potencjalnie jeszcze bardziej wyraźne u osób z gorszym zdrowiem metabolicznym, np. zmagających się z cukrzycą czy otyłością.

 

Literatura:
[1] Qian, Jingyi, and Frank A J L Scheer. Circadian System and Glucose Metabolism: Implications for Physiology and Disease. Trends in Endocrinology and Metabolism 2016, 27(5): 282-293.
[2] Gu C., Brereton N., Schweitzer A., Cotter M. et al.: Metabolic Effects of Late Dinner in Healthy Volunteers – A Randomized Crossover Clinical Trial. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 2020.

Dodaj komentarz