Blog SportsWebinar > Nowinki > Guma do żucia – wpływ na funkcje poznawcze

Guma do żucia – wpływ na funkcje poznawcze

Żucie jest fizjologiczną czynnością, której podstawowym celem jest rozdrobnienie pokarmu umożliwiające jego swobodne połykanie oraz trawienie. Z samej już definicji wynika fakt, że czynności tej powinien towarzyszyć akt spożywania pokarmu, zaś żucie bez jedzenia wydaje się być pozornie nieco absurdalnym nawykiem. Nie mniej, jeżeli spojrzymy na dane historyczne, żucie różnego rodzaju gum towarzyszyło ludziom od tysięcy lat. Przykładowo, w czasach starożytnej Grecji powszechne było gryzienie żywicy z drzewa mastyksowego, które wspierało codzienną higienę jamy ustnej.

Do dnia dzisiejszego najczęstszym powodem sięgania ludzi po gumę do żucia są doświadczenia smakowe oraz chęć uzyskania świeżego oddechu. Dodatkowo, w reklamach producenci wspominają o pozytywnych skutkach żucia gumy na zdrowie jamy ustnej, co faktycznie znajduje swoje poparcie w literaturze. Jednak, co ciekawe, żucie gumy może przynosić także szereg innych benefitów. Wśród nich wymienić możemy m.in. zwiększenie sprawności umysłowej, poprawę nastroju, czy redukcję stresu.

Guma do żucia, a poprawa funkcji poznawczych

Temat wpływu żucia na funkcjonowanie mózgu zarówno w literaturze, jak i obiegowych opiniach przejawiał się od wielu lat. Guma do żucia empirycznie oraz dość intuicyjnie wykorzystywana była przez wiele osób w celu unikania senności podczas prowadzenia pojazdu, czy nauki. Co więcej, pogorszone zdrowie jamy ustnej oraz utrata zębów uznawane są za czynnik ryzyka pogorszenia funkcji poznawczych u ludzi starszych, zaś mimowolne zgrzytanie zębami wykazuje związek ze stresem psychicznym. Odkrycia te zwróciły uwagę badaczy, w pewien sposób wyraźnie sugerując istnienie związku pomiędzy żuciem, a funkcjonowaniem mózgu.

Żucie gumy a koncentracja

W 2015 r. na łamach BioMed Research International opublikowano przegląd badań oceniający wpływ żucia gumy na poziom czujności i koncentracji [1]. W przypadku 64% uwzględnionych w raporcie badań wykazano pozytywny wpływ żucia na skupienie uwagi. Przeciwne wnioski zostały uzyskane w zaledwie jednym badaniu (5%), zaś w przypadku reszty wykazywano mieszane efekty. U uczestników obserwowano także wyższą wydajność w rozwiązywaniu zadań, krótszy czas reakcji, poprawiony nastrój, czy redukcję stresu.

Żucie gumy a funkcje poznawcze

W innej z publikacji wykazano, że żucie gumy wiąże się z ogólną poprawą funkcji poznawczych – zwłaszcza w zakresie parametrów tj. pamięć robocza, pamięć epizodyczna oraz prędkość przetwarzania [2]. Co ważne, publikacja sugeruje, że wyraźne korzyści są uzyskiwane wówczas, gdy żucie następuje nie w trakcie, a na chwilę przed wykonywaniem zadań umysłowych. Dodatkowo, uzyskiwana poprawa funkcji poznawczych wydaje się mieć charakter mocno ograniczony czasowo i utrzymuje się przez okres 15-20 minut.

Guma do żucia a poziom stresu

Istnieją także interesujące dane prezentujące wpływ gumy do żucia na ogólny poziom stresu, czy nastrój. Okazuje się, że regularne żucie gumy koreluje z niższymi poziomami lęku, depresji, lepszym nastrojem, a także niższym poziomem stresu zawodowego. W 2013 r w czasopiśmie Appetite opublikowano interesujące badanie kliniczne na grupie pacjentów z łagodną i umiarkowaną depresją, w którym okazało się, że połączenie żucia gumy z lekami przeciwdepresyjnymi przyniosło lepsze rezultaty niż stosowanie samych leków [3]. Co więcej, powstrzymanie się od żucia gumy może zwiększać odczuwanie stresu i lęku.

Mechanizm działania

Dokładny mechanizm wpływu żucia gumy na funkcje poznawcze nie został jeszcze dobrze poznany, ale rozpatruje się co najmniej kilka koncepcji.
Po pierwsze, ruch związany z żuciem stymuluje przepływ krwi w obrębie mózgu, a także może usprawniać proces dostarczania glukozy do komórek mózgowych. Ponadto, zwłaszcza w kontekście redukcji stresu, zwraca się uwagę na mechanizmy neuronalne związane z aktywnością kory przedczołowej i jej wpływu na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz funkcję autonomicznego układu nerwowego. Efekt może być również częściowo wywoływany przez rozproszenie uwagi, które zmniejsza odbiór bodźców zewnętrznych i może tłumić przetwarzanie informacji stresogennych w mózgu. Rozważa się także inne mechanizmy zachodzące w trakcie żucia tj. aktywacja mięśni twarzy, aspekty psychologiczne, czy wpływ na neurotransmisję.

Istnieją przesłanki, by sądzić, że regularne żucie gumy może wywierać korzystny wpływ na nastrój, redukować odczucie stresu, a także korzystnie wpływać na niektóre domeny funkcji poznawczych. Efekty te są całkiem nieźle wspierane przez literaturę, choć zdecydowanie istnieje potrzeba przeprowadzenia większej ilości dobrze zaprojektowanych badań interwencyjnych.

 

Allen, Andrew P, and Andrew P Smith. “Chewing gum: cognitive performance, mood, well-being, and associated physiology.” BioMed research international vol. 2015 (2015): 654806.

Smith, Andrew P. “Chewing gum and stress reduction.” Journal of clinical and translational research vol. 2,2 52-54. 24 Apr. 2016
[1] Hirano, Yoshiyuki, and Minoru Onozuka. “Chewing and attention: a positive effect on sustained attention.” BioMed research international vol. 2015 (2015): 367026.

[2] Serge V. Onyper, Timothy L. Carr, John S. Farrar, Brittney R. Floyd. “Cognitive advantages of chewing gum. Now you see them, now you don’t.” Appetite, Volume 57, Issue 2, 2011, Pages 321328, ISSN 0195-6663.

[3] Furkan Muhammed Erbay, Nazan Aydın, Tülay Satı-Kırkan. “Chewing gum may be an effective complementary therapy in patients with mild to moderate depression”. Appetite, Volume 65, 2013, Pages 31-34, ISSN 0195-6663.

 

Dodaj komentarz