Anemia sportowa a anemia spowodowana niedoborem żelaza

Milena Włodarska 27.11.2019

Przeglądając badania dotyczące anemii wśród sportsmenek, można się spotkać ze stwierdzeniem, że aż 80% przedstawicielek sportów wytrzymałościowych cierpi na niedobór żelaza. Ta teza opiera się na pomiarze ferrytyny lub hemoglobiny we krwi, co nie daje pełnego obrazu całkowitej zawartości żelaza w organizmie. W rzeczywistości anemia spowodowana niedoborem żelaza zazwyczaj nie dotyczy w większym stopniu sportsmenek niż kobiet nietrenujących. Skąd więc te błędne przekonanie?

Anemia sportowa a anemia spowodowana niedoborem żelaza

Niedokrwistość spowodowana niedoborem żelaza charakteryzuje się niższymi zapasami hemoglobiny i/lub ferrytyny niż wynosi zapotrzebowanie. Natomiast anemia sportowa, choć również wiąże się z niskim stężeniem hemoglobiny, pojawia się wskutek regularnych treningów tlenowych, które powodują wzrost objętości plazmy krwi. Stanowi to element przystosowawczy organizmu do wysiłku wytrzymałościowego. Efektem tego jest obniżenie hematokrytu, stężenia hemoglobiny i ferrytyny.

Sportsmenki – przyczyny anemii spowodowanej niedoborem żelaza

Oczywiście sportsmenki, jak wszystkie kobiety, również są narażone na anemię spowodowaną niskim stężeniem żelaza. Ich tryb życia, intensywne treningi i niedoborowa, niskokaloryczna dieta tylko nasilają to ryzyko.

Wpływ treningu na niedokrwistość 

Krwiomocz (hematuria) to zjawisko częste u biegaczy długodystansowych, również u kobiet. Następuje wskutek uszkodzenia nabłonka pęcherza, które spowodowane jest powtarzającym się podczas biegu uderzeniem o pęcherz treści żołądkowych. Mocz wówczas bywa mętny.

Hemoglobinuria (obecność hemoglobiny w moczu) dotyczy również biegaczy – może być efektem wielokrotnego uderzania stopami o twardą nawierzchnię. Przyczyną może być też zła technika biegu. Dochodzi wówczas do zniszczenia pewnej ilości erytrocytów w podeszwach stóp. W tym stanie mocz jest klarowny, przypomina różowe wino.

Innymi przyczynami niedokrwistości spowodowanych treningiem jest biegunka u biegaczek długodystansowych (tracenie krwi poprzez układ trawienny) i drobne urazy, do których dochodzi podczas podrzucania i opadania treści żołądkowych w trakcie biegu czy skoków.

Dieta sportsmenek a poziom żelaza

Dieta sportsmenek bywa uboga w żelazo. Mimo, że większość z nich stara się odżywiać zdrowo – często spożywają mniej żelaza, niż jest to zalecane. Powodem tego może być niedoborowa dieta, cechująca się niską gęstością energetyczną. Zwłaszcza dotyczy to sportów wymagających niskiego poziomu tkanki tłuszczowej oraz tych, gdzie występuje podział na kategorie wagowe.

Utajony niedobór żelaza

Często u sportowców obserwować można dość niskie stężenie ferrytyny, które nie ma związku z niedoborem żelaza. Takie połączenie niskiego poziomu ferrytyny przy jednoczesnym prawidłowym poziomie hemoglobiny nazywane jest utajonym niedoborem żelaza. Badania potwierdzają, że stan ten nie ma negatywnego wpływu na wydolność sportową, dopóki sportowiec nie ma objawów charakterystycznych dla anemii spowodowanej niedoborem żelaza. Ponadto badania wykazują, że suplementacja żelaza u sportowców z anemią sportową lub utajonym niedoborem żelaza – nie zwiększy ich wydolności. 

Więcej o anemii

Jeżeli interesuje Cię temat różnych rodzajów niedokrwistości i chcesz dowiedzieć się o niej więcej – zapraszam do obejrzenia bezpłatnego webinarium „Anemia (niedokrwistość) okiem hematologa – diagnoza i leczenie” lub do zakupu nagrania „Anemia – objawy, badania i postępowanie dietetyczne”.



Dodaj komentarz